19 december 2020

Moraalridder

Van de week had ik commentaar op het verkopen van lichte categorie vuurwerk ondanks de Corona crisis. Mij werd verweten een moraalridder te zijn. Ik ontkende direct maar vroeg mij wel af waarom dit zo gezien werd. Ik merk meer en meer dat mensen het steeds lastiger of irritanter vinden als mensen anders denken.


Irritant
Waarom vinden we het zo irritant als iemand geen vlees eet of er alles voor over heeft om klimaatverandering te keren? Komt dat omdat het morele gedrag van anderen ons eigen zelfbeeld aantast? Of omdat we het ingewikkeld vinden dat er dingen of wijzelf moeten veranderen wat we niet gewend zijn?Mensen houden niet zo van moraalridders en wereldverbeteraars. Vegetariërs, veganisten, groen believers, klimaat-activisten, overtuigde vrijwilligers… We vinden hen (en hun gedrag) maar wat vaak bloedirritant. Maar waarom precies?

Waardering voor anderen

Over het algemeen willen we zelf graag ‘een goed persoon’ zijn. En we verwachten van anderen dat ze naar hetzelfde streven. Moraliteit vinden we heel belangrijk. Dan zou je dus denken dat we waardering hebben voor mensen die het juiste proberen te doen. Maar eigenlijk heeft iedereen een ander idee heeft van wat moreel juist is. Het lijkt soms alsof we universele morele waarden hebben en deze voor iedereen hetzelfde zijn, maar dat is helemaal niet zo. Omdat we het wel belangrijk vinden, zijn we continu aan het monitoren hoe moreel we precies zijn.


Best lastig als het helemaal niet zo duidelijk is wat ‘goed gedrag’ nu precies is en iedereen hier een andere perceptie bij heeft.


Vergelijken

We vergelijken ons met andere mensen om te zien of we moreel juist gedrag vertonen. Als jij dan net je broodje bal naar binnen zit te werken terwijl je buurman vertelt waarom hij géén vlees eet, doet dat iets met ons. Opeens steek jij met je goede bedoelingen moreel gezien wat schraal af bij die ander. We voelen ons bedreigd door het morele gedrag van de ander. En daarom reageren we soms negatief.


Het gekke is: je zou denken dat we ons ergeren omdat we diep van binnen ook heus wel weten dat minder vlees eten of de klimaatverandering nu aanpakken beter is. Maar dat is het dus niet.

Zelfbeeld

Ons zelfbeeld wordt dus bedreigd als andere personen moreel gedrag vertonen. Terwijl wij hard ons best doen een goed mens te zijn, gooien al die walgelijke moraalridders met hun overdreven activistische gedrag zomaar roet in het eten.Wat te doen?

Zouden we alleen maar ons zelfbeeld iets beter moeten beschermen?

Als we ervoor zorgen dat het zelfbeeld van mensen intact blijft, zullen de negatieve reacties op moreel gedrag wellicht ook een stuk minder zijn.

Waarom reageren we zo fel?

Veel wereldverbeteraars maken veel morele claims en schromen niet om dat van de daken te schreeuwen. Ik denk dat het zinnig kan zijn om te beseffen dat juist dat soort claims veel weerstand oproepen. Terwijl ik dacht dat vuurwerk in deze tijd niet op zijn plaats was en ik dat ook stevig op Facebook plaatste was ik er mij niet van bewust dat er ook groepen zijn die er een stuk genuanceerder in zitten. “Het is slechts licht vuurwerk”. “Mijn kinderen willen ook iets leuk te doen hebben op Oudejaarsavond. Er is hun al zo veel ontnomen”.


Werkt het dan averechts om mensen te overtuigen van mijn standpunt met morele claims? Ik weet immers niet hoe mensen reageren op mijn standpunten?Het zou kunnen dat mensen klimaatactivisten heel vervelend vinden, maar vervolgens wél zonnepanelen of een elektrische auto aanschaffen. Het zou ook kunnen dat ze zich zo bedreigd voelen dat ze de hele andere kant op schieten en ze in de moraalridder stand schieten.

Kortom help!

Ik zou graag een kleine bijdrage in willen leveren om iedereen een gezond, en mooi leven op een gezonde planeet waar dier, mens en natuur in balans met elkaar is. Dat is het op dit moment niet. Wat ik daarvoor wil doen of wat ik anderen graag wil laten zien dat dat ook kan is iets dat in mij zit en dat ik graag deel. Niet om de moraalridder uit te hangen maar wel om anderen aan te zetten tot ander gedrag en te laten zien dat je helemaal niets of weinig wordt ontnomen met een beetje ander gedrag.

We zijn ons best wat verontschuldigd naar moeder aarde.
Hiermee sluit ik dit jaar af. Het was en is een bewogen jaar, liefst snel vergeten, maar dat zal niet snel gebeuren. Ik hoop dat we er het goede uit kunnen bewaren. Heb toch hele mooie dingen gezien tussen mensen, met en voor mensen.


Ook in 2021 gaan we verder met verduurzamen dat kan niet anders. Omdat het moet, omdat het kan.

Blijf gezond, tot in 2021!

Robèrt

Onder de noemer ‘Blik op Duurzaamheid’ belicht Robèrt Smits om de week in zijn rubriek lokale onderwerpen op het gebied van duurzaamheid. Daarnaast komen er vanzelfsprekend ook zaken langs van een groter toneel, maar die wel onmiskenbaar invloed hebben op onze directe omgeving. 

0 Shares
Sluit Menu